กลยุทธ์ธุรกิจพลิกโลกจาก แจ็ค หม่า นักรบลุ่มน้ำแยงซี แห่งอาณาจักรอาลีบาบา (ตอนหนึ่ง)

“Focus on the Customer and the Rest Will Follow มุ่งเน้นที่ลูกค้าแล้วอย่างอื่นจะตามมา ในอาลีบาบา แนวคิดที่ทุกคนต่างยึดถือ”

คอลัมน์ Digital Economy

โดย ดร.บุษกรณ์ ลีเจ้ยวะร

แจ็ค หม่า เป็นหนึ่งในนักกลยุทธ์ที่ดิฉันชื่นชม อ่านจบแล้วนะคะ หนังสือ โลกของอาลีบาบา โดยพอร์ตเตอร์ อีริสแมน จากที่เคยคิดจะแปลลงในอิสานบิซ ก็รุ้สึกว่ามันจะยาวไป และหลายๆอย่างดูเหมือนถึงรู้ไปตอนนี้ ก็อาจจะไม่สามารถนำไปใช้ได้ เพราะความสำเร็จใช้เวลา เรื่องราวหลายๆอย่างเปลี่ยนไปในโลกเศรษฐกิจดิจิตอล ยักษ์ใหญ่หลายๆบริษัทกำลังสั่นคลอน เป็นมวยรอง อย่าง Yahoo ที่เคยเป็นอันดับหนึ่งในยุคแรกๆ ยุคของ Portal และการมีอีเมลล์ส่วนตัวฟรีบนเว็บ ยุคแรกๆของการทำ self-service และ personalization ให้ผู้ใช้งานมีพื้นที่ส่วนตัวและบริหารจัดการสินค้าบริการของตัวเองได้ผ่านเว็บ ยุคที่ผู้คนมีคอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะ มาเป็นการหิ้วโน้ตบุคส่วนตัว และแท็บเบล็ต จนกลายมาเป็นสมาร์ทโฟนในปัจจุบัน ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีทำให้พฤติกรรมผู้คนเปลี่ยนแปลง ในขณะที่ธุรกิจก็มีความพลิกผัน พลิกไม่ทันก็เป็นกราฟดิ่งลงและล้มหายตายจากไป

แจ็ค หม่า เติบโตอย่างมีกลยุทธ์เสมอในมุมมองของดิฉัน เค้าเกิดเมื่อ วันที่ 10 กันยายน ปี 1964 สองปีก่อนการปฏิวัติทางวัฒนธรรมของรัฐบาลเหมา เป็นหลานชายของเจ้าของที่ดินและเป็นลูกของนักแสดง ถูกต่อต้านและกลั่นแกล้งโดยเพื่อนร่วมห้อง ทำให้แจ็คใช้เวลาส่วนใหญ่ในการอ่านหนังสือนิยายศิลปะการต่อสู้ของจีน และการที่รูปร่างหน้าตาที่เล็กแคระแกร็น ทำให้พ่อเค้ามักจะพูดติดตลกเสมอว่า แจ็คถูกเก็บมาเลี้ยงจากถังขยะ

รุ้อย่างนี้ เราทุกคนคงคิดว่าเค้าน่าจะเป็นเด็กมีปัญหาใช่มั้ยคะ เลยต้องพิสูจน์ตัวเองขนาดนี้เพื่อให้เป็นที่ยอมรับ ไม่เลยค่ะ แจ็ค เป็นคนที่มีความมั่นใจในตัวเองสูงมากแต่เด็ก หลังที่สิ้นยุคของเหมาเจ๋อตุงและจีนเริ่มเปิดประทศ ฝรั่งต่างชาติได้หลั่งไหลเข้าไปสู่ Hangzhou เพื่อเยี่ยมชมทะเลสาบตะวันตก (West Lake) เมื่อแจ็คทราบข่าวจากครูสอนภูมิศาสตร์ แจ็คได้ไปดูให้เห็นกับตา และหลังจากนั้นเค้าก็ต้องปั่นจักรยานไปที่นั่นทุกวันเพื่อให้ได้ใกล้ชิดกับต่างชาติ ฝึกพูดภาษาอังกฤษกับต่างชาติที่นั่นจนเก่ง หลังจากนั้นเค้าก็พยายามสอบเข้ามหาวิทยาลัยหวังจะเป็นครูสอนภาษาอังกฤษให้ได้ แต่ก็สอบตกเอ็นทรานซ์ถึงสองครั้งเพราะความที่ไม่เก่งคณิตศาสตร์ ในที่สุดความพยายามก็สำเร็จและได้เข้าเป็นนักศึกษาครูของมหาวิทยาลัย Hangzhou Normal University แถมยังได้เป็นประธานนักเรียนของห้องอีกด้วย

ใครจะเชื่อว่านักธุรกิจหลายหมื่นล้านในวันนี้ เคยมีรายได้เพียง 12 ดอลล่าร์สหรัฐต่อเดือนหลังจากที่เค้าเรียนจบมหาวิทยาลัยและได้ประกอบอาชีพครูในมหาวิทยาลัยท้องถิ่น ความที่เป็นคนอ่านเยอะและเป็นคนตลก วิธีการสอนภาษาอังกฤษของแจ็คจึงเน้นการเล่าเรื่องและสอดแทรกมุขตลกไปกับหลักการและทฤษฎี ทำให้แจ็คเป็นครูที่ค่อนข้างเป็นที่นิยมชื่นชอบของนักศึกษามาก หลังจากได้ทำเป้าหมายชิ้นแรกสำเร็จแล้วในการเป็นครูสอนภาษาอังกฤษเป็นระเวลาห้าปี แจ็คก็ได้มองว่าถึงเวลาที่เค้าจะต้องกระโจนสู่เป้าหมายต่อไปคือ ทะเลอันกว้างใหญ่ เค้ามองว่า ทุกอย่างที่สอนนักเรียนมาจากตำรา มันถึงเวลาที่เค้าจะต้องได้ประสบการณ์ตรงจากการทำธุรกิจ จะสำเร็จหรือล้มเหลวไม่สำคัญ เพราะประสบการณ์นั้น เค้าสามารถนำเอามันกลับมาถ่ายทอดให้นักเรียนของเค้าได้เรียนรู้ไปด้วยเสมอ

และธุรกิจแรกของแจ็คคือ ธุรกิจแปลภาษา จีน-อังกฤษ (English Translation Agency) ซึ่งเป็นจุดที่ทำไห้เค้าได้มีโอกาสทำงานให้กับรัฐบาลในการเป็นล่ามแปลภาษาให้กับโครงการสำคัญต่างๆของรัฐบาล ทำให้แจ็คได้มีโอกาสไปต่างประเทศและพบเห็นสิ่งต่างๆมากมายที่เค้านำเอามาสร้างโอกาสและกลายเป็น อาลีบาบา บริษัทจีนที่พลิกธุรกิจค้าปลีกออนไลน์ของโลกแข่งกับยักษ์ค้าปลีกออนไลน์อย่างอเมซอนและอีเบย์

เรื่องของแจ็ค น่าสนใจมากใช่มั้ยคะ คงต้องติดตามต่อฉบับหน้าค่ะ ว่าเค้ามีกลยุทธ์อะไรที่เราอาจจะเอามาเป็นแนวปฏิบัติ ฉบับนี้ ทิ้งท้ายไว้แค่หนึ่งกลยุทธ์ที่ดิฉันมองว่าทุกตำราเขียนไว้ แต่ในเชิงปฏิบัติ หลายคนมักหลงลืม คือ

Focus on the Customer and the Rest Will Follow มุ่งเน้นที่ลูกค้าแล้วอย่างอื่นจะตามมา ในอาลีบาบา แนวคิดที่ทุกคนต่างยึดถือ คือ ลูกค้าอันดับแรก พนักงานอันดับสอง และผู้ถือหุ้นอันดับสาม นี่เป็นความยากของธุรกิจที่เติบโตอีกอย่างคือการทำตามความคาดหวังของผู้ถือหุ้นโดยเฉพาะหากธุรกิจนั้นๆอยู่ในตลาดหลักทรัพย์ การทำอะไรที่หวังผลระยะยาวมักจะถูกตั้งคำถามจากนักลงทุน จึงทำให้คู่แข่งหลายรายขาดความเป็นตัวของตัวเองและต้องพยายามสนองตอบความต้องการของผู้ลงทุนที่ต้องการเห็นผลในระยะสั้น แจ็คเชื่อว่า หากทำสิ่งที่ถูกต้อง เป็นที่ต้องการของลูกค้าและพนักงาน ท้ายที่สุดแล้วผู้ถือหุ้นก็จะได้รับผลตอบแทนที่ดีโดยปริยาย

Facebook Comments