
Key Points:
- สถิติที่น่ากังวล: กรมควบคุมโรครายงานพบผู้ป่วยจากการรับประทานเห็ดพิษในภาคอีสานและภาคเหนือพุ่งสูงขึ้นในช่วงเดือนพฤษภาคม 2569 โดยมีรายงานผู้เสียชีวิตแล้วในบางพื้นที่
- พิษที่ทนความร้อน: ข้อมูลจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ยืนยันว่า สารพิษในเห็ดระโงกพิษไม่สามารถทำลายได้ด้วยการต้มหรือปรุงสุก
- อาการแฝง: พิษจากเห็ดบางชนิดอาจทำให้ผู้ป่วยรู้สึกดีขึ้นชั่วคราว (Honey Moon Period) ก่อนที่ตับจะวายเฉียบพลันในภายหลัง
สถานการณ์การแพร่ระบาดของเห็ดพิษในภาคตะวันออกเฉียงเหนือในช่วงกลางปี 2569 กลายเป็นประเด็นเร่งด่วนทางสาธารณสุข เนื่องจากสภาพอากาศที่เอื้ออำนวยต่อการเจริญเติบโตของเห็ดป่า ส่งผลให้ชาวบ้านออกไปเก็บเห็ดมาบริโภคและจำหน่ายมากขึ้น แต่นำมาซึ่งความเสี่ยงที่อาจถึงแก่ชีวิต ชาวบ้านนิยมออกไปเก็บเห็ดมาประกอบอาหารเมนูพื้นบ้านยอดนิยมอย่าง แกงเห็ดรวม, แกงเห็ดเผาะ, แกงเห็ดระโงก ซึ่งเป็นแหล่งโปรตีนและอาหารชั้นดี
เจาะลึกเห็ดพิษสายพันธุ์อันตรายที่พบบ่อยในอีสานจากการตรวจสอบของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ พบว่าเห็ดที่เป็นสาเหตุหลักของการเสียชีวิตคือ เห็ดระโงกหิน (Amanita verna) และ เห็ดระงากขาว (Amanita virosa) ซึ่งมีลักษณะคล้ายกับเห็ดระโงกขาวที่กินได้มาก ข้อแตกต่างที่สำคัญคือเห็ดพิษมักจะมีกลิ่นเอียนและมีวงแหวนใต้หมวกที่ชัดเจนกว่า นอกจากนี้ยังมี เห็ดถ่านเลือด ที่มีลักษณะคล้ายเห็ดผึ้งถ่าน แต่เมื่อหักออกจะมีน้ำยางสีแดงซึมออกมา ซึ่งเป็นพิษร้ายแรง
การเฝ้าระวังอาการ “ระยะฟักตัว” สิ่งที่น่ากลัวที่สุดของพิษเห็ดคือ “อาการระยะที่สอง” หลังจากผู้ป่วยอาเจียนและท้องเสียในระยะแรกแล้ว อาการอาจจะดูเหมือนดีขึ้นชั่วคราว แต่ในความเป็นจริง พิษกำลังเข้าไปทำลายเซลล์ตับและไตอย่างรุนแรง หากไม่ได้รับการรักษาด้วยยาต้านพิษหรือการฟอกเลือดทันเวลา อาจนำไปสู่ภาวะตับวายเฉียบพลันและเสียชีวิตได้ในเวลา 3-5 วัน บทสรุปสำหรับประชาชนในยุคดิจิทัลที่ข้อมูลเข้าถึงง่าย การตรวจสอบชนิดเห็ดผ่านแอปพลิเคชันหรือผู้เชี่ยวชาญก่อนรับประทานเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง อย่างไรก็ตาม กรมควบคุมโรคยังคงยืนยันว่า “ทางเลือกที่ปลอดภัยที่สุดคือการไม่รับประทานเห็ดป่าที่ไม่รู้จักอย่างถ่องแท้” และหากพบเห็นการจำหน่ายเห็ดที่สงสัยว่าเป็นเห็ดพิษในตลาดท้องถิ่น ควรแจ้งเจ้าหน้าที่สาธารณสุขในพื้นที่ทันที
แหล่งอ้างอิง:
- กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2569). รายงานสถานการณ์โรคและภัยสุขภาพรายสัปดาห์.
- กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์. (2569). คู่มือการสังเกตลักษณะเห็ดพิษในประเทศไทย.
