ใครแล้ง?

       ทุกๆ ปีภาคอีสานจะมีการพูดถึงภัยแล้ง และภัยแล้งนี้เองกลายเป็นที่มาของวิถีชีวิตคนอีสานที่ยากจน และต้องทิ้งถิ่นฐานไปตายเอาดาบหน้า ดูเหมือนว่าการแก้ไขปัญหาภัยแล้งจะทำได้แบบชั่วคราว และดูลึกลงไปมีคนไม่น้อยที่เกี่ยวกับปัญหาภัยแล้งอยากให้แล้งทุกปี เพราะแล้งแล้วรวยก็มี เราได้ยินการรายงานปัญหาภัยแล้งมาจาก “เอลนีโญ” ชื่อนี้จะถูกแอบอ้างและหยิบยกขึ้นมาพูดทุกปี

     ต้นเหตุแห่งภัยแล้งถูกสร้างให้มองไปที่ธรรมชาติ แต่เรื่องการบริหารจัดการมักพูดกันน้อยมาก หน่วยงานที่เกี่ยวข้องใช้งบประมาณกันมากมายแต่ภัยแล้งก็มาได้ทุกปี การทุจริตในโครงการฉุกเฉินภัยแล้ง กลายเป็นเค้กก้อนใหญ่ที่ทำให้ข้าราชการระดับสูงๆ ต้องคดีกันหลายคน

     การนำงบประมาณมาใช้ในภาวะภัยแล้งเป็นการใช้งบที่เป็นกรณีพิเศษไม่ต้องผ่านขั้นตอนตามปกติแต่การประกาศเป็นเขตภัยแล้งอาจต้องมีการจัดฉากเพื่อให้ครบองค์ประกอบ นี่คืออีกปัญหาหนึ่งที่ทำให้ภัยแล้งโดยเฉพาะในภาคอีสานแก้ไขไม่ได้ จนบางคนเรียกภัยแล้งว่า “ใครแล้ง” กันแน่

     ภัยแล้งมีผลกระทบกับภูมิภาคที่ยึดเรื่องการเกษตรเป็น GDP นำ ถ้าแล้งยอมทำให้การเพาะปลูกไม่ได้ผล เกษตรกรก็ยากจะมีหนี้สินเพิ่มขึ้น ตกงานและต้องไปหางานทำมีผลกระทบต่อค่าใช้จ่ายหลายทางหาแล้วไม่พอจ่ายเทศการสงกรานต์คือครั้งเดียวที่มีโอกาสมาเห็นหน้ากับครบทุกคน วิถีชีวิตที่ซ้ำซากจำเจของคนอีสานยังไม่ถูกแก้ไขที่ผ่านๆ มามีเพียงนโยบายที่สวยงาม แต่งลงมือปฏิบัติกับไม่สวยหรู

     “ลานีญา” คือภาวะน้ำมากจนท่วมไร่นาและเมือง “ลานีญา” คือชื่อที่เราได้ยินเป็นประจำจากนักวิชาการ เพราะเหตุที่น้ำท่วมมาจากลานีญา เมื่อพุ่งเป้าไปลานีญาจึงละเลยต่อการเเก้ปัญหาและระบบการบริหารจัดการ เหมือนจะยอมจำนนต่อธรรมชาติเเละมนุษย์ไม่สามารถเอาชนะมันได้

    เหตุการณ์ที่ได้เห็นน้ำท่วมจึงมีมาทุกปีและคนอีสานเริ่มได้รับความทุกข์จากภัยน้ำท่วมอย่างชัดเจนขึ้นทุกปีโดยเฉพาะจังหวัดใหญ่อย่าง นครราชสีมา ขอนแก่น สกลนคร เป็นต้น

     ความเสียหายจากน้ำท่วมเป็นมูลค่ามหาศาล เรากำลังจะก้าวไปสู่การเป็นเมืองอัจฉริยะ หรือ SMART CITY แต่ปัญหาน้ำแล้ง น้ำท่วม เรายังเอาชนะมันไม่ได้ เป็นเรื่องที่ท้าทาย นักคิด SMART CITY จะต้องระดมสมองกัน เพราะภาคอีสานของเราสู้กับ เอลนีโญ และ ลานีญา ได้เมื่อไร เราจะก้าวสู่ภูมิภาคอัจฉริยะได้ไม่ยาก เพราะปัญหาน้ำเป็นปัญหาใหญ่ที่คนอีสานต้องให้ความสำคัญ การบริหารจัดการแหล่งน้ำที่เป็นปัจจัยในการสร้างความสมดุลย์ให้กับธรรมชาติและเมือง

   มีหลักการสำคัญหลายประการ

1)การจัดการน้ำเค็มเพื่อบริโภค คือการนำน้ำมาทำประปา เมื่อเมืองขยายตัวน้ำดิบไม่พอทำประปา ทำให้น้ำที่มีอยู่จำกัดจึงต้องแบ่งปันกันระหว่างเมืองกับชนบทและภาคเกษตรที่ต้องใช้น้ำทำนา ทำไร่ หลายจังหวัดปัญหานี้ยังคงอยู่

2)น้ำเพื่อการเกษตร กลายเป็นกลุ่มที่น่าเห็นใจที่สุด เพราะเมื่อเกิดภัยแล้ง กลุ่มนี้จะถูกห้ามทำกิจกรรมคือให้ลดลง 60-70% ภาคอีสานเป็นภูมิภาคที่ทำเกษตรมาที่สุด เมื่อภัยแล้งมาเยือนเกษตรกรจึงลำบากที่สุด

3)การบิหารน้ำที่มีอยู่อย่างจำกัด เพื่อส่งไปเพื่ออุตสาหกรรมทำให้ผู้มาใช้น้ำเพิ่มขึ้น เพราะในอัตรากลุ่มอุตสาหกรรมมีน้อย แต่วันนี้อีสานมีนักลงทุนด้านอุตสาหกรรมมีมากขึ้น น้ำจึงมีบทบาทต่อภาคนี้ไม่น้อย

4)การจัดการน้ำเพื่อให้ระบบนิเวศน์เกิดความสมดุลย์ เราคงได้ยินมาว่ามีคนไปถมอ่างน้ำแล้วเกิดน้ำท่วมในเวลาต่อมา เพราะน้ำไม่มีที่ไป การไปสร้างถนนขวางทางน้ำก็เป็นการทำลายระบบนิเวศน์ เพราะบ้านเมืองเจริญขึ้นระบบนิเวศน์เปลี่ยนไป สัดส่วนที่ว่าง แก้มลิง อ่างน้ำ ถูกเปลี่ยนเป็นบ้านจัดสรร เป็นต้น

5)การบริหารคุณภาพน้ำ แหล่งน้ำสำคัญโดยเฉพาะในเขตเมืองจะมีลักษณะเน่าเสียเป็นแหล่งที่ทำให้เกิดโรคภัยต่างๆ มีผลต่อสุขภาพและไม่สามารถน้ำมาใช้ประโยชน์ได้ในอดีต

6)ต้นน้ำถูกทำลาย ทำให้น้ำไหลเข้าอ่างน้อยลงหรือไม่มีเลยก็มี นี่เป็นปัญหาของเมืองที่กำลังพัฒนาไม่หยุดยั้ง อย่างจังหวัดนครราชสีมา ต้นทางน้ำมาจากเขาใหญ่ สมัยก่อนน้ำเดินทางได้สะดวกและรวดเร็วแต่วันนี้มาได้ลำบากเพราะมีทั้งบ้านเรือน ห้างสรรพสินค้า ถนน และรางรถไฟ ที่อยู่ระหว่างทางเดินของน้ำ

7)”น้ำ” เป็นวาระแห่งชาติมีทั้งในยุทธศาสตร์ 20 ปี ที่ผ่านสภามาแล้ว มีหน่วยงานระดับชาติที่ตั้งขึ้นมาใหม่เป็นศูนย์กลางเรื่องน้ำนี่คือความพยายามจะปรับระบบการบริหารจัดการน้ำเพื่อเอาชนะ เอลนีโญ และ ลานีญา ก็ขอเอาใจช่วยให้การปรับแพลตฟอร์มใหม่เพื่อเอาชนะภัยแล้งให้จงได้ อย่าให้เป็น ใครแล้ง 2 ก็แล้วกัน

วิสัยทัศน์ธุรกิจอีสาน: โดยทวิสันต์ โลณานุรักษ์

Facebook Comments

โพสท์อื่นๆ ที่น่าสนใจ

2019 วิกฤติ VUCA มาถึงเมืองไทยแล้ว           ภัยคุกคามของปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI ได้เปลี่ยนโลกใบนี้จนเราจำเกือบไม่ได้แล้ว Artificial intelligence ทำให้คนตกงานเป็นจำนวนมากเพราะปรับตัวกันไม...
บุคคลแห่งปี2561 “บุญทรง เตริยาภิรมย์” “การที่คุณพ่อเป็นอยู่ทุกวันนี้ คงไม่ต้องตอบก็คงทราบว่าเป็นเพราะอะไร? ทุกวันนี้พอเราต้องการความช่วยเหลือดันมาขี่ซ้ำ”       นายเดชณัฐวิทย์ เตริยาภิรมย์...
ประชาธิปไตย ราคาแพงขึ้น platform ใหม่คือ ประมูลสัมปทานคะแนน... ประชาชนดีใจที่ประเทศไทยจะมีการเลือกตั้ง เพราะทุกครั้งที่มีการเลือกตั้ง จะมีเงินสะพัดในทุกพื้นที่ โดยเฉพาะในภาคอีสานของเรา เงินทองจะไหลมาเทมาทั้งทางต...
ผู้นำที่สังคมให้ความเกรงใจ           ผู้นำ  คือผู้ที่กลุ่มคนให้การยอมรับนับถือ  ผู้นำมีความสำคัญมากเพราะถ้าคนไม่ได้เดินตาก็นำไปไม่ถึงเป้าหมาย  ในชุมชนไหนมีผู้นำที่มีคุณภาพย่อม...