Key Points:
- กรมศิลปากรพบโครงสร้าง “กู่ปราสาทหินทราย” ในหมู่บ้านกลางเมืองโคราช
- นักโบราณคดีประเมินอายุเบื้องต้น 800-1,000 ปี
- ชาวบ้านใช้พื้นที่เป็น “ศาลปู่ตา” มานาน โดยไม่รู้ว่าเป็นโบราณสถาน
การค้นพบทางโบราณคดีครังสำคัญเกิดขึ้นในพื้นที่หมู่บ้านจัดสรรปรางค์ทองนิเวศน์ อำเภอเมือง จังหวัดเครราชสีมา หลังกรมศิลปากรลงพื้นที่ตรวจสอบ “กู่ปราสาทหินทราย” และพบโครงสร้างโบราณที่คาดว่า มีอายุราว 800-1,000 ปี
เบื้องต้น นักโบราณคดีระบุว่า โครงสร้างดังกล่าวเป็นศาสนสถานในอารยธรรมขอม ซึ่งเคยรุ่งเรืองในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยจุดที่ค้นพบอยู่ใต้ดินลีกเพียงประมาณ 30 เซนติเมตรสะท้อนให้เห็นถึงการทับถมของดินตามกาลเวลา
ที่น่าสนใจคือ พื้นที่ดังกล่าวเป็นที่รู้จักในหมู่ชาวบ้านมานานในฐานะ “ศาลปู่ตา” ซึ่งมีการประกอบพิธีกรรมและกราบไหว้ตามความเชื่อท้องถิ่นมาอย่างต่อเนื่องหลายชั่วอายุค้น โดยไม่มีการรับรู้มาก่อนว่าพื้นที่ดังกล่าวคือโบราณสถานสำคัญ
การค้นพบครั้งนี้จึงไม่เพียงแต่มีความสำคัญในเชิงโบราณคดี แต่ยังสะท้อนถึงความเชื่อมโยงระหว่าง “ความเชื่อพื้นบ้าน” กับ “มรดกทางประวัติศาสตร์” ที่ดำรงอยู่ร่วมกันโดยไม่ถูกตั้งคำถามในอีกมุมหนึ่ง ประเด็นเรื่อง “ปราสาทขอม” ยังถูกหยิบยกขึ้นมาพูดถึงในสังคม โดยเฉพาะความเข้าใจผิดที่มักเชื่อมโยงกับประเทศใดประเทศหนึ่ง ทั้งที่ในความเป็นจริง “อารย์ธรรมขอม” เป็นอารยธรรมร่วมของภูมิภาค ที่เคยแผ่ขยายครอบคลุมพื้นที่ของไทย ลาว กัมพูชา และเวียดนาม ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 15-18
ปัจจุบัน กรมศิลปากรอยู่ระหว่างดำเนินการขุดค้นเพิ่มเติมและตรวจสอบเชิงลึก เพื่อยืนยันรายละเอียดทางประวัติศาสตร์ และวางแนวทางการอนุรักษ์พื้นที่ดังกล่าวในอนาคต
แหล่งอ้างอิง:
- โคราชคนอีสาน
- ข่าวสด (24 เมษายน 2569)