🚨 ค้านสุดตัว! “มูลนิธิสืบฯ-วนศาสตร์” เบรก “นิรโทษกรรมรุกป่า” ชี้ “เหมาเข่ง” เอื้อทุนเทา หวั่นซ้ำรอยประวัติศาสตร์ “ป่าหาย 14 ล้านไร่”

Key Points:

• เวทีคัดค้าน: คณะกรรมาธิการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม วุฒิสภา (กมธ.) นำโดย นายชีวะภาพ ชีวะธรรม จัดประชุมรับฟังความเห็นร่าง พ.ร.บ.นิรโทษกรรมคดีรุกป่า ¹⁶
• เครือข่ายอนุรักษ์: นายกสมาคมศิษย์เก่าวนศาสตร์ และ เลขาธิการมูลนิธิสืบนาคะเสถียร นำทีมชี้ 4 ข้อกังวลหลักของร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้ ¹⁷
• บทเรียนประวัติศาสตร์: ผศ.วันชัย (นายกสมาคมศิษย์เก่าวนศาสตร์) เตือนว่า การห้ามจับกุมผู้บุกรุกป่า คล้ายกับคำสั่งในปี 2518 ซึ่งส่งผลให้ป่าไม้หายไป 14 ล้านไร่ ภายใน 2 ปี ¹⁸
• ช่องโหว่ “เร่งบุกรุก”: นางสาวอรยุพา (เลขาธิการมูลนิธิสืบฯ) กังวลอย่างยิ่งว่า การที่กฎหมายมีผลถึง “วันที่ประกาศใช้” จะเป็นการเปิดช่องให้คนเร่งบุกรุกป่าก่อนกฎหมายมีผลบังคับใช้ ¹⁹
• ไม่ช่วยคนจนจริง: นางทิพย์พาพร (สถาบันนโยบายศึกษา) ระบุว่า ร่างกฎหมายมีลักษณะ “หว่านแห” มากกว่าระบุตัวตนคนที่เดือดร้อนจริง ²⁰และการนิรโทษให้ “ตัวการ-ผู้สนับสนุน” ส่อเจตนาเอื้อนายทุน ²¹
• แฉขบวนการซูเอี๋ย: นายชีวะภาพ แฉว่า มีขบวนการ “ซูเอี๋ย” ของนายทุนที่เริ่มปักหลักจองป่าในพื้นที่วิวสวยแล้ว ²² และมีการแทรกซึมล็อบบี้ สว. บางส่วนเพื่อรอสนับสนุนร่างกฎหมายนี้ ²³
• ข้อเสนอ: เครือข่ายฯ เสนอให้ “ทบทวน” ร่าง พ.ร.บ. ²⁴และให้ความช่วยเหลือ “เฉพาะกลุ่ม” ที่เดือดร้อนจริง ไม่ใช่นิรโทษกรรมแบบ “เหมาเข่ง” ²⁵

 

---

4 ข้อกังวลหลักจาก “สมาคมศิษย์เก่าวนศาสตร์”

เมื่อวันที่ 4 พ.ย. 68 ในการประชุมคณะกรรมาธิการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม วุฒิสภา ผศ.วันชัย อรุณประภารัตน์ นายกสมาคมศิษย์เก่าวนศาสตร์ ม.เกษตรศาสตร์ ได้นำเสนอ 4 ข้อกังวลหลักต่อร่าง พ.ร.บ.นิรโทษกรรมคดีรุกป่า ²⁶ ได้แก่:

1. ไม่ชัดเจนว่านิรโทษกรรมให้ใคร: ไม่สามารถระบุได้ชัดเจนว่าผู้รับประโยชน์เป็นผู้ยากไร้จริง หรือมี “นายทุน” และ “นอมินี” แฝงตัวอยู่ และไม่มีกระบวนการพิสูจน์สิทธิ์ที่ชัดเจน ²⁷
2. คดีที่ไม่มีผู้ต้องหา: คดีป่าไม้จำนวนมากเป็นการ “ตรวจยึดพื้นที่” โดยไม่มีผู้กระทำผิด หากกฎหมายผ่าน คนเหล่านี้จะออกมาแสดงตัวเพื่อรับสิทธิ์ทันที ²⁸
3. พื้นที่คลุมเครือ: ร่างกฎหมายเขียน “คุมหมด” ทุกประเภทพื้นที่ป่า ทั้งป่าสงวน, อุทยานแห่งชาติ, เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า และสวนป่า ออป. ²⁹
4. คณะกรรมการพิสูจน์สิทธิ์: คณะกรรมการระดับจังหวัด ควรต้องมี “ตัวแทนเจ้าของพื้นที่” เช่น ผู้บริหารจากกรมอุทยานฯ หรือกรมป่าไม้ในพื้นที่ ไม่ใช่มีเพียง ทสจ. ซึ่งอาจไม่เชี่ยวชาญด้านป่าไม้โดยตรง ³⁰

---

บทเรียน 14 ล้านไร่ และช่องโหว่ “หยุดยิงก่อนเที่ยงคืน”

ผศ.วันชัย ได้ย้ำถึง “บทเรียนราคาแพง” ว่า หาก พ.ร.บ. นี้ผ่าน จะเป็นการสั่ง “ห้ามจับกุม” ผู้กระทำผิดทั้งหมด ³¹ซึ่งคล้ายกับข้อสั่งการของนายกรัฐมนตรีในปี 2518 ที่ให้ระงับการจับกุมผู้บุกรุกป่า ผลคือเพียง 2 ปีถัดมา (2519-2521) พื้นที่ป่าหายไป 14 ล้านไร่ ซึ่งเป็นอัตราการลดลงสูงสุดเป็นประวัติการณ์ ³²

ด้าน นางสาวอรยุพา สังขะมาน เลขาธิการมูลนิธิสืบนาคะเสถียร ชี้ว่าประเด็นที่น่ากังวลที่สุดคือ การที่กฎหมายระบุให้มีผลนิรโทษกรรมย้อนหลังไปถึงปี 2497 และ มีผลจนถึงวันที่ พ.ร.บ. ประกาศใช้ ³³

“มันเหมือนกรณีข้อตกลงหยุดยิงไทย-กัมพูชา ที่ให้หยุดยิงหลังเที่ยงคืน ผลคืออะไร? …ก่อนเที่ยงคืนเขาก็กระหน่ำยิงกันเต็มที่ กรณีนี้ก็เหมือนกัน การเขียนแบบนี้จะเป็นการเปิดช่องให้คนรีบเข้าไปบุกรุกป่าให้เต็มที่ ก่อนที่กฎหมายจะบังคับใช้” นางสาวอรยุพา กล่าว ³⁴

 

---

ข้อเสนอ: “ไม่เอาเหมาเข่ง” แต่ให้ “ช่วยเหลือเฉพาะกลุ่ม”

เครือข่ายภาคประชาชนมองว่า ร่าง พ.ร.บ. นี้มีลักษณะ “เหมาเข่ง” หรือ “หว่านแห” ³⁵โดย นางทิพย์พาพร ตันติสุนทร ผู้อำนวยการสถาบันนโยบายศึกษา ระบุว่า การไม่ตีกรอบ “บุคคล” ให้ชัดเจน ถือเป็นการตีวงกว้างให้ใครก็ตามได้รับการล้างผิด แถมยังได้ที่ดินนั้นไปด้วย ³⁶

นางสาวอรยุพา ยังชี้ว่า การที่ร่างฯ ไประบุถึงการนิรโทษกรรมให้ “ตัวการ, ผู้ใช้, ผู้สนับสนุน” อาจเป็นการเอื้อประโยชน์ให้นายทุนโดยตรง ³⁷

ข้อเสนอจากมูลนิธิสืบฯ และเครือข่ายฯ คือ ไม่ควรนิรโทษกรรมแบบ “เหมาเข่ง” แต่ควรเอาข้อมูลมากางดู “เป็นพื้นที่ เป็นกรณีไป” และออกแบบการช่วยเหลือเยียวยา “เฉพาะกลุ่ม” ประชาชนที่เดือดร้อนจริงเท่านั้น ³⁸

 

---

“ชีวะภาพ” แฉขบวนการ “ซูเอี๋ย” ล็อบบี้ สว. รอฮุบป่า

นายชีวะภาพ ชีวะธรรม ประธาน กมธ.ฯ และ สว. กล่าวสรุปว่า ขณะนี้มีขบวนการ “ซูเอี๋ย” (สมยอม) เกิดขึ้นแล้ว โดยมีนายทุนเริ่มแผ้วถางป่าและปักหลักจองที่ดินวิวสวยๆ เพื่อรอรับประโยชน์จากกฎหมายนี้ ³⁹

นายชีวะภาพ ยังอ้างว่า มี “นายทุน” ประสาน “แทรกซึมเข้ามาที่วุฒิสภา” รอให้กฎหมายเข้า สว. เมื่อไหร่ ก็จะมี สว. ส่วนหนึ่งยกมือสนับสนุน ⁴⁰

“ผมเอาหัวเป็นประกันว่ามันเกิดผลกระทบแน่… หาดดีๆ เกาะดีๆ หมดแน่ ถ้าร่างกฎหมายเป็นแบบนี้” นายชีวะภาพ กล่าว ⁴¹

เขายืนยันว่าสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นคือการ “เอาพี่น้องประชาชนเป็นตัวนำ” แล้ว “ซุกซ่อน” ผู้มีอิทธิพล, คนต่างชาติ, นายทุนเทาและดำ ไว้ข้างหลัง ⁴²ซึ่งจะสร้างความเสียหายเป็นแสนล้านบาท จึงขอเรียกร้องให้ทุกฝ่ายช่วยกันคัดค้าน ⁴³

---

เชิงอรรถ/รายการอ้างอิง (References):

• [1] ข้อมูลจากการประชุมคณะกรรมาธิการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม วุฒิสภา, 4 พฤศจิกายน 2568 (ตามที่ผู้ใช้ระบุ).