จาก “เศรษฐกิจปลายแถว” สู่ “Economic Energy” มข. มองเห็นโอกาสใหม่ของอีสาน สร้างคน สร้างนวัตกรรม ขับเคลื่อนเศรษฐกิจแห่งอนาคต

Key Points

• รศ.ดร. กฤตภัทร ถาปาลบุตร มองว่า การมาถึงของรถไฟความเร็วสูงจะเปลี่ยนบทบาทของอีสานจาก “เศรษฐกิจปลายแถว” สู่ศูนย์กลางโอกาสใหม่ของภูมิภาค
• มหาวิทยาลัยขอนแก่นเดินหน้ายุทธศาสตร์ 3 ด้าน ทั้งการศึกษา การแพทย์ และเศรษฐกิจนวัตกรรม เพื่อเตรียมรับการเปลี่ยนแปลง
• คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ตั้งเป้าเป็น “คณะออกแบบแห่งนวัตกรรม” สร้างคน สร้างผลงาน และสร้างระบบ เพื่อผลักดันต้นแบบสู่ธุรกิจจริง

จากอดีตที่หลายคนมองว่า ภาคอีสานเป็นเพียง “เศรษฐกิจปลายแถว” งบประมาณและโอกาสมักเริ่มต้นจากกรุงเทพมหานคร ก่อนจะค่อย ๆ กระจายมาถึงภูมิภาคในภายหลัง ทั้งในปริมาณที่ลดลงและใช้เวลายาวนาน แต่วันนี้บริบทดังกล่าวกำลังเปลี่ยนไป

รศ.ดร. กฤตภัทร ถาปาลบุตร คณบดีคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น กล่าวบนเวทีเสวนาว่า การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน โดยเฉพาะโครงการรถไฟความเร็วสูงสายเชื่อมโยงภูมิภาค จะทำให้ขอนแก่นก้าวขึ้นมาเป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญของประเทศ

มหาวิทยาลัยขอนแก่น ซึ่งตั้งอยู่บนเส้นทางเชื่อมต่อจากหนองคายสู่พื้นที่ตอนในของประเทศ จะกลายเป็นหนึ่งในจุดหมายสำคัญของการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ การลงทุน และความร่วมมือระดับนานาชาติ โดยเฉพาะเมื่อการเชื่อมโยงกับประเทศเพื่อนบ้านและจีนมีความชัดเจนมากขึ้น

“นี่คือโอกาสครั้งสำคัญที่เราต้องเปลี่ยนการเชื่อมต่อให้กลายเป็นประโยชน์ต่อคนอีสาน และต่อประเทศ” รศ.ดร. กฤตภัทร กล่าว

ยุทธศาสตร์ 3 ด้าน รับโอกาสใหม่ของอีสาน

เพื่อเตรียมความพร้อมต่อการเปลี่ยนแปลงที่กำลังเกิดขึ้น มหาวิทยาลัยขอนแก่นได้กำหนดยุทธศาสตร์สำคัญ 3 ด้าน

1. ยกระดับการศึกษาและวิชาการสู่ระดับสากล

มหาวิทยาลัยมุ่งสร้างความร่วมมือกับเครือข่ายนานาชาติ ผ่านโครงการ Global Joice Research Academy เพื่อยกระดับงานวิจัยและการเรียนการสอนให้ตอบโจทย์โลกยุคใหม่

หนึ่งในตัวอย่างคือความร่วมมือกับประเทศเกาหลีใต้ในการศึกษาวิจัยด้านการใช้ “ไบโอชาร์” (Biochar) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตทางการเกษตรและช่วยลดต้นทุนให้เกษตรกร ซึ่งสะท้อนการนำองค์ความรู้มาประยุกต์ใช้เพื่อแก้ปัญหาจริงของสังคม

2. พัฒนาย่านนวัตกรรมการแพทย์ สู่เมืองแห่งสุขภาวะ

อีกหนึ่งเป้าหมายสำคัญ คือการผลักดันพื้นที่ Khon Kaen Medical Innovative District (KKMID) ให้เป็นย่านนวัตกรรมการแพทย์ของภูมิภาค

แนวคิดดังกล่าวไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการรักษาผู้ป่วยในโรงพยาบาล แต่ให้ความสำคัญกับการสร้าง “Wellness” หรือการดูแลสุขภาพเชิงป้องกัน เพื่อให้ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดี แข็งแรง และลดภาระทางสาธารณสุขในระยะยาว

3. สร้างเศรษฐกิจใหม่ด้วยนวัตกรรมและความคิดสร้างสรรค์

มหาวิทยาลัยยังมุ่งขับเคลื่อนเศรษฐกิจผ่านการสร้างนวัตกรรมและการต่อยอดองค์ความรู้สู่การใช้ประโยชน์จริง เพื่อให้เกิดกิจกรรมทางเศรษฐกิจรูปแบบใหม่ที่สร้างมูลค่าเพิ่มแก่พื้นที่

“คณะออกแบบแห่งนวัตกรรม” สร้างคน สร้างงาน สร้างระบบ

ในฐานะคณบดีคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ รศ.ดร. กฤตภัทร ระบุว่า คณะมีเป้าหมายในการก้าวสู่การเป็น “คณะออกแบบแห่งนวัตกรรม” โดยวางแนวทางการดำเนินงานไว้ 3 มิติสำคัญ

สร้างคน

พัฒนาหลักสูตรร่วมกับภาคเอกชน เพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดแรงงานและการเปลี่ยนแปลงของโลกการทำงาน ตัวอย่างเช่น ความร่วมมือกับภาคธุรกิจอย่างเซ็นทรัล เพื่อออกแบบการเรียนรู้ทั้งระยะสั้นและระยะยาวที่สามารถนำไปใช้ได้จริง

สร้างผลงาน

สนับสนุนให้นักศึกษาแสดงศักยภาพผ่านเวทีประกวดระดับนานาชาติ เพื่อพิสูจน์ว่าเยาวชนอีสานมีขีดความสามารถไม่แพ้ใคร และสามารถแข่งขันในระดับโลกได้

สร้างระบบเพื่อขยายผล

ที่ผ่านมา งานนวัตกรรมจำนวนมากมักหยุดอยู่เพียงต้นแบบหรือ Prototype แต่เป้าหมายต่อจากนี้คือการสร้างระบบสนับสนุนให้สามารถต่อยอดสู่ธุรกิจจริง ทั้งด้านการตลาด การบริหารจัดการ และระบบหลังบ้าน เพื่อเพิ่มโอกาสในการเติบโตอย่างยั่งยืน

ท้ายที่สุด รศ.ดร. กฤตภัทร มองว่า หัวใจสำคัญของการพัฒนาคือการหลอมรวม “คนที่ดี ผลิตภัณฑ์ที่ดี และระบบที่ดี” เข้าด้วยกัน เพื่อเปลี่ยนนวัตกรรมให้กลายเป็น “พลังงานทางเศรษฐกิจ” หรือ Economic Energy ที่จะเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญในการนำพาภาคอีสานไปสู่ความมั่งคั่งและเติบโตอย่างยั่งยืนในอนาคต

วันที่ 12 มิถุนายน 2569

อ้างอิงจาก รศ.ดร. กฤตภัทร ถาปาลบุตร จากเวทีเสวนา “อีสานภูมิภาคแห่งโอกาส” ณ พิพิธภัณฑ์ธนารักษ์ จังหวัดขอนแก่น

หมายเหตุ: บทความนี้สรุปและเรียบเรียงจากเนื้อหาการเสวนา โดยมีการปรับถ้อยคำเพื่อความกระชับและความเข้าใจของผู้อ่าน ทั้งนี้ยังคงสาระสำคัญตามที่ผู้บรรยายต้องการสื่อสาร