อีสานมอนิเตอร์, เรื่องเด่น

เจาะลึก EP.18: ไขปริศนาเงินสด 1.6 แสนล้าน! “เสบียงเลือกตั้ง” หรือแค่ “ผลข้างเคียง” การปราบมิจฉาชีพ?

กลายเป็นประเด็นร้อนที่ถูกจุดพลุขึ้นมากลางวงการเมืองและเศรษฐกิจ เมื่อมีการเปิดเผยตัวเลขปริมาณเงินสดที่หมุนเวียนในระบบเพิ่มขึ้นสูงผิดปกติถึง 160,000 ล้านบาท ในช่วงปลายปี 2568 ต่อเนื่องปี 2569 พรรคฝ่ายค้าน (พรรคประชาชน) ตั้งข้อสังเกตทันทีว่า นี่อาจเป็น “สัญญาณอันตราย” ของการเตรียมการทุจริตเลือกตั้งครั้งมโหฬาร แต่ในมุมของ ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) กลับมองเห็นปัญหาเชิงโครงสร้างที่น่ากังวลกว่านั้น

1. สมมติฐาน “กระสุนดินดำ” (The Vote-Buying Theory)

ในทางการเมือง เป็นที่รู้กันดีว่า “การเลือกตั้ง” คือฤดูกาลที่เงินสะพัดที่สุด และรูปแบบการจ่ายเงินซื้อเสียงในปัจจุบัน แม้จะมีระบบดิจิทัล แต่ “เงินสด” (Cash is King) ยังคงเป็นวิธีที่ปลอดภัยที่สุดในการไร้ร่องรอย

  • ข้อสังเกต: ปริมาณเงินสดที่พุ่งขึ้น สอดคล้องกับไทม์ไลน์การยุบสภาและเตรียมเลือกตั้ง

  • ความน่าจะเป็น: หากมีการสำรองเงินเพื่อซื้อเสียงจริง มักจะมีการทยอยเบิกเป็น “ธนบัตรย่อย” (แบงก์ 100, 500, 1000) เพื่อกระจายสู่หัวคะแนน

2. คำชี้แจงแบงก์ชาติ: เอฟเฟกต์ “บัญชีม้า” (The Mule Account Effect)

ทาง ธปท. ได้ออกมาชี้แจงผ่านสื่อ (ฐานเศรษฐกิจ) โดยหักล้างประเด็นการเมืองด้วยเหตุผลทางพฤติกรรมศาสตร์และการเงิน:

  • ความกลัวการถูกอายัด (Fear of Freezing): มาตรการจัดการภัยทุจริตทางการเงินที่เข้มข้น (เช่น การสแกนหน้าโอนเงิน, การอายัดบัญชีต้องสงสัยทันทีโดย AOC) ทำให้ประชาชนและพ่อค้าแม่ค้าออนไลน์บางส่วน เกิดความกังวล หรือความยุ่งยาก จึงหันกลับมาใช้ “เงินสด” ในการทำธุรกรรมแทน เพื่อตัดปัญหา

  • หนีภาษีและพื้นที่สีเทา: ธุรกิจที่ไม่อยากทิ้ง Digital Footprint ให้สรรพากรตรวจสอบ เลือกที่จะถอนเงินสดออกมาเก็บไว้

  • Seasonal & Stimulus: เป็นช่วงเทศกาลปีใหม่ และผลพวงจากมาตรการแจกเงินของรัฐบาล ที่ทำให้มีการกดเงินสดออกมาจับจ่ายจริง

3. บทวิเคราะห์: ความจริงอยู่ตรงกลาง?

มีความเป็นไปได้สูงว่า ตัวเลข 1.6 แสนล้านนี้ เกิดจาก “ส่วนผสม” ของหลายปัจจัย:

  • ส่วนใหญ่ (70-80%): เกิดจากปัจจัยทางเศรษฐกิจ พฤติกรรมการหนีระบบดิจิทัล (De-digitization) และการใช้จ่ายตามฤดูกาล ตามที่ ธปท. ชี้แจง

  • ส่วนน้อย (20-30%): ปฏิเสธไม่ได้ว่าในช่วงเลือกตั้ง จะมีความต้องการเงินสด (Liquidity Demand) ของนักการเมืองเพื่อใช้ในกิจกรรมต่างๆ (ทั้งบนดินและใต้ดิน) ปะปนอยู่ในยอดนี้ด้วย

บทสรุป

สิ่งที่น่ากังวลกว่าเรื่องซื้อเสียง คือการที่นโยบายปราบปรามมิจฉาชีพที่เข้มงวดเกินไป หรือระบบตรวจสอบที่สร้างความลำบาก อาจกำลังผลักให้ประเทศไทยถอยหลังกลับไปสู่ “สังคมเงินสด” อีกครั้ง ซึ่งจะทำให้ต้นทุนการจัดการเงินของประเทศสูงขึ้น และการตรวจสอบความโปร่งใสยากขึ้นไปอีก

อ้างอิง:

แสดงความคิดเห็น